NACIONALNI PARK-DURMITOR

 

Nacionalni park od 1952. godine. Najveći nacionalni park u Crnoj Gori, koji se od 1980.godine nalazi na UNESKO-voj listi svjetske prirode i kulturne bastine. Opšine čije teritorije obuhvata ovaj velelepni Nacionalni park su: Žabljak, Šavnik, Plužine, Pljevlja i Mojkovac. Obuhvata masiv planine Durmitor, kanjone rijeka: Tare, Drage , Sušice i najveći dio kanjonske doline Komarnice, sa kojih se uzdižu brojni planinski vrhovi, od kojij je njih 48 sa preko 2.000 mnv.

Najveći vrh je Bobotov kuk 2.525 mnv. Durmitor krase18 ledničkih jezera nazvanih „gorske oči“. Kanjon rijeke Tare, čija je visina 1.600 m iznad nivoa rijeke, najveći je u Evropi i obuhvata 1.500 vrsta biljaka i 130 vrsta ptica.
Kanjon je proglašen za Svjetski ekološki rezervat. Durmitor, kao najviša planina Dinarida, predstavljajedan od centara razvoja balkanske flore, sapredstavnicima alpskih i alpsko-arktičkih flornihelemenata, a na južnim padinama, naročito u kanjonskim dolinama sreću se submediteranski, čak i mediteranski florni elementi, dok tresetišta nekih jezera predstavljaju enklave karakteristične za sibirske tajge

 

• Vegetacijski pokrivač predstavljen je brojnim biljnim zajednicama šumskih ekosistema, planinskih livada i pašnjaka, pukotina stijena, kamenjara, sipara, snježanika, tresava, slatkovodnih ekosistema i dr.

• Šume zauzimaju relativno malu površinu (visoke šume 8%, izdanačke 2%, šikare i šibljaci 13%), ali su neke od njih pravi rariteti prirode kao šuma crnog bora na lokalitetu Crna poda, čija grandiozna stable do 50 m visine, odoljevaju vremenu punih 450 godna.

• Od 1325 vrsta flore Durmitora i okolnih kanjona, 898 vrsta pripada visokoplaninskoj flori (iznad 1500 mnv). • Endemi čine 15% od ukupne visokoplaninske flore (122 vrste), dok u odnosu na cjelokupnu endemičnu floru masiva Durmitora čak 77% su visokoplaninski endemi.

• Endemične vrste: munika, planinski javor, crnogorski zvončić, Glišićev zvončac, Brau-Blankeov odoljen, durmitorska divizma, autariatska krčagovina, dinarski rožac, velecvjetni rožac, travnatolisna mišjakinja, Kocijeva zečina, vratić dinarski, Sendtnerova pušina, albanski ljiljan, Nikolajeva ljubičica, Cojzova ljubičica, ljupka ljubičica, Dafnijev i Malijev jeremičak, balkanska debeljača, bedrnica, modro lasinje, perunika bosanska, mlječika crnogorska.

Na cjelokupnom masivu Durmitora veliki visinski raspon i različita staništa uslovili su izvanredno faunističko bogastvo. Prostrane šume, otvoreni pašnjaci, litice, durmitorski vrhovi, obilje jezera važni su za egzistenciju i bogatstvo životinjskog svijeta. Na stijenama i liticama gnijezde rijetke vrste ptica suri orao i vjetruška. Litice su stanište gavrana, žutokljune galice i rijetkog puzgavca. Četinarske šume između ostalih naseljuju veliki tetrijeb, lještarka, djetlić, sjenice i zebe. Listopadne i mješovite šume naseljene su krupnim sisarima: srna, medvjed, lisica kao i zec, jazavac, kuna, lasica i vjeverica. Ornitofauna ovih šuma je bogata vrstama: mišar, jastreb, kobac, planinska sjenica, obična strnadica, zeba, lilfordov djetlić, šumski zviždak, drozd pjevač, crvendać i slavuj.

U durmitorskim jezerima živi četiri vrste introdukovanih riba: potočna pastrmka, jezerska zlatovčica, kalifornijska pastrmka i gaovica. U rijeci Tari je stanište osam autohtonih vrsta riba: potočna pastrmka, mladica, lipljen, potočna mrena, skobalj Bogato i slojevito kulturno-istorijsko nasljeđe Durmitora može se pratiti od najstarijih praistorijskih epoha do danas, gdje su se kontinuirano smjenjivali uticaji raznih kultura. Sačuvani ostaci praistorijskog doba karakterišu više tumula (grobnih humki), koje svjedoče o boravku Ilira na ovom prostoru. Iz vremena rimske dominacije ostali su jasni dokazi na širem prostoru Parka - cipusi, kameni mostovi, karavanski putevi. Srednjevjekovnom periodu pripadaju nekropole sa stilizovanim stećcima, ruševine turskih mostova i karaula duž stare crnogorsko-turske granice, razvaline drevnog utvrđenja Pirlitor iznad Levera i tri manastira u dolini Tare, u Dobrilovini, Dovolji i u Đurđevića Tari, nastali od XV do XVII vijeka. Durmitorski kraj baštini raznovrsno tradicionalno graditeljsko nasljeđe sa pojedinačnim primjerima seoskih kula brvnara, a na katunima savardaci, jatare, kolibe i na tokovima rijeka drvene vodenice i valjanice.