NACIONALNI PARK-SKADARSKO JEZERO

Najveće jezero na Balkanu i ujedno jedini nacionalni park u kome dominiraju vodeni i močvarni ekosistemi. Svojom površinom od 370 km² najveće je na Balkanskom poluostrvu. Veći dio jezera, 222 km², pripada Republici Crnoj Gori, a 1/3 Republici Albaniji. Prostire se kroz teritoriju Opština: Podgorica, Cetinje i Bar. Skadarsko jezero je pravi prirodni kuriozitet i svojevrsni raritet. Predstavlja kriptodepresiju jer mu se nivo površine nalazi na 6 m nadmorske visine, a dno na 44 ispod nivoa mora, prosječna dubina je 5 m / maksimalna 8,3m Jezero dobija vodu rijekama Moračom, Plavnicom i rijekom Crnojevića kao i podvodnim izvorima Raduš, Karuč i dr.Rijekom Bojanom, čijim najvećim dijelom ide granica prema susjednoj Albaniji, otiče u more. Za nacionalni park,površine 40 000 ha,jezero je proglašeno 1983. 

U jezeru zivi oko 48 vrsta riba (ukljeva, krap, jegulja, grgeč,skakavica i dr.),a naseljava ga 281 registrovana vrsta ptica. Na njemu zimi provodi 250 000 ptica. Jezero ima status Područja od međunarodnog značaja za boravak ptica (IBA) i nalazi se na svjetskoj listi vodenih staništa od međunarodnog značaja. ( RAMSAR) Ekosistem Skadarskog jezera je izuzetno složen, submediteranskog tipa, sa dominacijom slatkovodnih i močvarnih biotopa naročito uz sjevernunu obalu, ali i prisustvom šumošikara, gariga i kamenjara na južnim karstnim padinama, što sveukupno ukazuje na florističku i vegetacijsku raznovrsnost i bogastvo.

 

• Zajednica algi Skadarskog jezera, odlikuje se ogromnom raznovrsnošću mikrofitskih i makrofitskih predstavnika, kakva se javlja samo u tropskim i subtropskim akvatičnim sistemima.

• Močvarna vegetacija zauzima veliki prostor uz severnu obalu i zalive. Grade je zajednice flotantnih (žuti i bijeli lokvanj, kasoranja) i emerznih vodenih biljaka (trska, rogoz, ševar, žuka i dr.). Submerzne vrste pojavljuju se ispod vode, naročito na plitkom i muljvito-peskovitom jezerskom dnu.

 • Vodoplavne šume - na plavnim terenima sjeverne obale egzistiraju različite vrste vrba, gradeći šumarke, a uz ušće Morače prostranu, gustu vrbovu šumu. Dublje u kopno, na par lokaliteta, nalaze se stabla endemičnog skadarskog hrasta, zaštićenog kao rijetka i ugrožena vrsta.

• Šumošikare, garige i kamenjari, bogati ljekovitim, aromatičnim i medonosnim biljem, i sa značajnim prisustvom endema, uveliko obogaćuju floristički diverzitet Nacionalnog parka. 

• Endemične vrste: skadarski hrast lužnjak, zanovijet, srpska ramonda, uskolisni zvončić, buhač, modro lasinje, nježna kockavica, svilena žutilovka, Huterova papričica, dalmatinski i tomazinijev šafran, Grisebahova divlja lala, kuglasto devesilje... Specijalni rezervati prirode : Manastirska tapija, Pančeva oka, Crni žar. Među zakonom zaštićenim nepokretnim kulturnim dobrima, u granicama Nacionalnog parka nalazi se šest manastira, četiri tvrđave i tri profana spomenika. Manastirski kompleksi su nastali u periodu između XI-XIX vijeka a najstariji među njima su Prečista krajinska kod Ostrosa iz XI vijeka i nemanjički manastir sv. Nikole na Vranjini iz XIII vijeka .
Zbog prostorne, duhovne i istorijske povezanosti vrijedni su pomena tri crmnička manastira u zaleđu jezera a to su : Donji Brčeli, Gornji Brčeli i Orahovo nastali u priodu zmeđu XV i XVIII vijeka. Među obiljem prirodnih i kulturnih znamenitosti ističu se arhitektonski kompleksi Crnojevića a to je utvrđeni grad. Virpazar- je administrativni centar ,sekundarni opštinski centar opštine Bar, ali i kulturni i privredni u kome se održavaju brojne manifestacije vezane za „ plodove „ jezera i njegovog okruženja. Posebno su poznate one u „ slavu ribe „ ( ukljeva i šaran) i „ vina „.